سلامت، آنجا معنا پیدا میکند که مردم آن را در زندگی روزمره خود لمس کنند؛ در بیماری که بدون سرگردانی به پزشک و مرکز درمانی دسترسی پیدا میکند، در خانوادهای که نگران تأمین دارو نیست، در روستایی که فاصلهاش با خدمات بهداشتی کمتر شده و در بیماری که به جای سفرهای طولانی، درمان مورد نیاز خود را در استان محل زندگیاش دریافت میکند.
از همین منظر، ارزیابی عملکرد مدیران حوزه سلامت را نمیتوان تنها با تعداد پروژههای افتتاحشده یا آمار اعتبارات انجام داد. معیار واقعی، تغییری است که این اقدامات در کیفیت زندگی مردم ایجاد میکنند.
در گلستان، استانی با تنوع جغرافیایی، قومی و جمعیتی و با فاصله قابل توجه میان برخی مناطق برخوردار و کمبرخوردار، مسئله سلامت همواره فراتر از ساخت بیمارستان و توسعه تجهیزات بوده است. اینجا عدالت درمانی یعنی امکانات سلامت نباید در چند نقطه محدود متمرکز بماند؛ بلکه باید به شرق و غرب، شهر و روستا و مناطق دورتر نیز برسد.
در چنین شرایطی، عملکرد دکتر ابراهیمی در دانشگاه علوم پزشکی گلستان را میتوان از زاویه توسعه متوازن و نگاه خدمتمحور به سلامت مورد توجه قرار داد؛ رویکردی که در آن توسعه مراکز درمانی، تقویت اورژانس، گسترش خدمات بهداشتی و افزایش ظرفیتهای تخصصی، در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
نکته مهم اینجاست که هر پروژه درمانی، فقط یک ساختمان یا مجموعهای از تجهیزات نیست؛ پشت هر مرکز سلامت، امید یک خانواده قرار دارد. پشت هر پایگاه اورژانس، امکان نجات یک انسان است و پشت هر تخت بیمارستانی، فرصتی برای کاهش رنج بیماری.
از این منظر، توسعه زیرساختهای سلامت در گلستان را باید نوعی سرمایهگذاری اجتماعی برای آینده استان دانست.
استانی که میخواهد مسیر توسعه را طی کند، پیش از هر چیز به جامعهای سالم نیاز دارد. اقتصاد، آموزش، گردشگری، تولید و حتی سرمایه اجتماعی بدون سلامت عمومی پایدار نخواهند بود. بنابراین سرمایهگذاری در سلامت، هزینه نیست؛ سرمایهگذاری برای آینده انسان و توسعه استان است.
اما در کنار ساختوساز و توسعه زیرساختها، موضوع مهم دیگری نیز وجود دارد؛ سرمایه انسانی نظام سلامت.
پزشک، پرستار، ماما، تکنسین اورژانس، کارشناس بهداشت و تمامی کارکنانی که در خط مقدم خدمت قرار دارند، سرمایه اصلی این نظام هستند. اگر قرار است کیفیت خدمات درمانی ارتقا پیدا کند، باید شأن، آرامش و انگیزه این نیروها نیز مورد توجه قرار گیرد. مدیریتی که بتواند میان توسعه زیرساخت و توجه به نیروی انسانی توازن ایجاد کند، گام مهمتری در مسیر اصلاح نظام سلامت برداشته است.
از سوی دیگر، سلامت امروز دیگر صرفاً به معنای درمان بیماری نیست. پیشگیری، آموزش، سبک زندگی سالم، سلامت روان، کنترل بیماریهای مزمن و دسترسی عادلانه به خدمات، بخش جداییناپذیر نظام سلامت مدرن هستند.
گلستان برای عبور از چالشهای آینده، نیازمند چنین نگاهی است؛ نگاهی که بیمارستان را مقصد نهایی سلامت نداند، بلکه آن را یکی از حلقههای زنجیرهای بداند که از پیشگیری آغاز میشود و تا درمان و بازتوانی ادامه مییابد.
در این میان، مدیریت دانشگاه علوم پزشکی گلستان میتواند نقشی تعیینکننده در شکل دادن به این آینده داشته باشد؛ آیندهای که در آن فاصله جغرافیایی نباید تعیینکننده کیفیت درمان باشد و محل تولد و زندگی افراد نباید میزان برخورداری آنان از خدمات سلامت را مشخص کند.
عدالت در سلامت، یکی از ملموسترین شکلهای عدالت اجتماعی است.
وقتی یک شهروند در دورترین نقطه استان احساس کند که نظام سلامت او را فراموش نکرده است، آنگاه توسعه معنای واقعی خود را پیدا میکند.
گلستان امروز به مدیریتی نیاز دارد که صدای مردم را بشنود، مسائل را از نزدیک ببیند و میان امکانات موجود و نیازهای واقعی جامعه پل ایجاد کند. در این مسیر، اقدامات انجامشده در حوزه توسعه مراکز درمانی و بهداشتی، تقویت خدمات اورژانسی و گسترش ظرفیتهای سلامت، میتواند بخشی از مسیر دستیابی به چنین هدفی باشد.
با این حال، راه سلامت پایان ندارد. هر پروژهای که افتتاح میشود، آغاز یک مسئولیت تازه است؛ مسئولیت حفظ کیفیت، تأمین نیروی انسانی، تجهیز مناسب، استمرار خدمت و پاسخگویی به مردم.
در نهایت، تاریخ مدیریت سلامت را نه با ساختمانها، بلکه با آدمهایی که در آن ساختمانها زندگی دوباره پیدا میکنند به یاد خواهد آورد.
اگر قرار باشد عملکرد دکتر ابراهیمی با یک جمله توصیف شود، شاید بتوان گفت: تلاش برای آنکه توسعه سلامت در گلستان از سطح پروژه و آمار عبور کند و به نقطهای برسد که مردم، نتیجه آن را در امنیت، آرامش و کیفیت زندگی خود احساس کنند.
و این، همان جایی است که «مدیریت» از یک عنوان اداری فراتر میرود و به مسئولیت اجتماعی در برابر جان و سلامت مردم تبدیل میشود.